اجلاس اخیر اوپک شاید نخستین اجلاس این سازمان است که با تلاش ایران تولید نفت اکاهش یافت. این یک موفقیت برای ایران است . هرچند کاهش واقعی از سهمیههای مازاد کاهش یافته ولی نشانهای از یک دیپلماسی موفق توسط وزارت نفت است. با وجود این تلاش اما برخی گزارشها پس از اجلاس از اعلام موضع جدیدی از سوی عربستان سعودی حکایت دارد که این کشور از اجرای مصوبه به عنوان یک تصمیم جمعی خودداری کردهاست. علاوه براینکه یک عضو هیات عربستان سعودی به گزارش نیویورک تایمز که نامش اعلام نشده از اجرایی شدن تصمیم اوپک در صورت مناسب بودن شرایط بازار خبرداده است. علاوه براین گزارش دیگری نیز حاکی است که عربستان اعلام کردهاست که تا زمانیکه دیگر اعضاء که بیش از سهمیه خود نفت تولید میکنند عرضه را کاهش ندهند این کشور به عرضه نفت خود که حدود 500 هزار بشکه بیش ازسهمیه اینکشور است ادامه میدهد.
غلامحسین نوذری وزیرنفت پس از اجلاس اوپک در گفتوگویی با خبرنگاران جزئیات رویداد را تشریح کرده است. علاوه براین برخی مسایل حاشیه مذاکرات کرسنت برای صادرات گاز به امارات و اعلام همکاری روسیه با اوپک نیز در این گفتوگو مطرح شد. به لحاظ اهمیت مسئله مشروح این گفتوگو از نظر خوانندگان میگذرد.
غلامحسین نوذری وزیرنفت پس از اجلاس اوپک در گفتوگویی با خبرنگاران جزئیات رویداد را تشریح کرده است. علاوه براین برخی مسایل حاشیه مذاکرات کرسنت برای صادرات گاز به امارات و اعلام همکاری روسیه با اوپک نیز در این گفتوگو مطرح شد. به لحاظ اهمیت مسئله مشروح این گفتوگو از نظر خوانندگان میگذرد.
××××××
× ایران رئیس کمیته نظارت بر بازار اوپک است و برخی گزارشها از افزایش حدود 4 میلیون بشکه خبر می دهند. چه کشورهایی سهمیههای تعیین شده را رعایت نمیکنند؟
- هرکشوری از اعضای اوپک با توجه به افزایش قیمت نفت هرمیزان نفتی که توانست تولید کند به بازار عرضه کرد. این موجب رسیدن سقف تولید اوپک به 6/32 میلیون بشکه شد. این یعنی حدود 400 هزار بشکه افزایش تولید نه 4 میلیون بشکه. برخی کشورها اگر بگردیم به سهمیههای واقعی عددها و رقم بطور کلی تغییر میکند.
×تصمیمی که اوپک گرفت کمی ابهام دارد. چه میزان کاهش تولید رخداده و این کاهش از سقف تولید بوده یا مازاد تولید؟
- این تصمیم یعنی کاهش تولید. تصمیم اوپک به معنی بازگشت به سقف تولید سپتامبر سال گذشته است. با جمع بندی که ما داشتیم حدود 570 تا 580 هزار بشکه کاهش رخخواهد داد. البته این آمارها براساس منابع مختلف و ثانویه محاسبه شده است. ولی آنچه رخ داده است یک علامت به بازار نفت خام است که اوپک به شرایط بازار حساسیت دارد.
× امروز نیویورک تایمزبه نقل از یک منبع عضو هیات عربستان سعودی در اوپک اعلام کرده که عربستان به شرایط بازار نگاه میکندو به توصیهای که اوپک داشته امکان دارد عمل نکنیم. درعین حال با توجه به اینکه به سوی زمستان می رویم و تقاضا انتظار می رود که افزایش خواهد یافت آیا کاهش تولید توجیه دارد؟
- عدد ها و رقم ها نشان میدهد که کاهش عرضه در بازار نیست و بازار به سمت ذخیره سازی میرود و این قیمت را تحت تاثیر قرار میدهد. من اظهار نظر را در مورد عربستان که می فرمایید ندیدهام ولی در جلسه جمعبندی وزرای عضو این بود که باید این کاهش انجام شود.
×هیچ اختلاف نظری بین اعضای اوپک نبود. برخی گزارشها با این عنوان منتشر می شد که در اوپک بازها وعقابها درمقابل هم قرار گرفتهاند؟
ـ از بدو ورود برخی رسانهها تلاش می کردند یک قطب بندی نشان دهند. من گفتم که بازار با مازاد عرضه موجه است و وزیرنفت عربستان از مناسب بودن عرضه سخن گفت. بعد از این برای مثال سی ان ان مدت چند دقیقه در مورد این اظهار نظر تحلیل میکردند که حال با این مواضع چه رخخواهد داد. حتی برخی رسانهها که شاهد بودند جلسه اوپک کمی بهطول انجامید پیش از پایان جلسه این گونه تحلیل کردند که شرایط تولید اوپک تغییری نکرده است.
تمام تلاش ها براین بود که اوپک به جمع بندی نمی رسد و به دنبال دامن زدن به یک اختلاف بودند و وزرا را در مواضع خود به مقابله تشویق کنند. ولی در جلسه ما بحث طولانی داشتیم و به دنبال شیوهای بودیم که به بازار علامتی بدهایم که اوپک نسبت به شرایط بازار حساس است.
× درواقع این تصمیم نشان میدهد که اوپک در مورد نزدیک شدن به زمستان و شرایطی که موجب افزایش تقاضا میشود نیز توجه داشته است؟
- بله همه شرایط و عوامل بررسی شد در جلسه و این تصمیم گرفته شد.
× موضع ونزوئلا کمی عحیب بود این کشور پیش از این وقت و بیوقت خواهان کاهش تولید می شد ولی پیش از این جلسه سکوت کرده بود؟
- بله ونزوئلا موضع رسانهای نگرفته بود ولی در جلسه پس از اظهارت من موضع گرفت و از پیشنهاد ما حمایت جدی کرد.
× پیش بینی شما از شرایط و چشم انداز قیمت نفت چیست؟
- اوپک تصمیم خودرا گرفته و حساسیت خودرا نسبت به بازار نشان داده است. هنوز زود است که نسبت تاثیر آن اظهار نظر کرد.
× سهمیه تولیدما در اوپک چه میزان است؟
- منابع ثانویه از 5 تا 6 مبع اعلام می شود که اپک برآوردی از آنها دارد. این بحثی طولانی است و میان بما و اوپک و ونزوئلا بوده وهست. تولید ما براساس سپتامبر 817/3 اوپک اعلام کرده است که ما تولید داشته ایم.
× در جولای اعلام شده که 900/3 میلیون بشکه است؟
- بله اعلام شده که ما حدود 100 هزار بشکه تخلف داشته ایم.
این براساس منابع ثانویه اعلام شده که بدون توجه به توان پالایشگاههای ما است. منابع ثانویه افزایش ظرفیت پالایشی ما را درنظر نمیگیرند. برای مثال ما چند هفته ای است که تولید پالایشگاه بندرعباس را حدود 60 هزار بشکه افزایش دادهایم.
به همین دلیل و اختلافهایی که وجود دارد در اوپک قرار شده که کمیتهای تشکیل شود و دراین مورد تصمیم گیری کندو به این اختلاف نظر که ناشی از منابع ثانویه است پایان یابد.
× در مورد حضور معاون نخست وزیر روسیه در اجلاس اوپک که بی سابقه بوده است کمی توضیح میدهید. برخی نزدیکی ورسیه به اوپک را ناشی از تشدید اختلافها با غرب قلمداد کرده اند؟
- در اوپک نیز تحلیل های مشابهی بود. درواقع این گفته می شد که شرکت روسیه در حد معاون نخست وزیر یک کار کاملا سیاسی بود و بی سابقه. دعوت اوپک معمولا از وزاری نفت و انرژی است. یا وزیر حاضر می شود و یا معاونین وزارتخانه و یا سفرای کشورهایی که دعودت شده بودند در اجلاس شرکت می کرد.
شرکت روسیه متنی که قرات شد و چندین محور اساسی که خواهان همکاری نزدیکتر با اوپک شده بود حرکتی بود که سیاسی به نظر می رسید.
اما اعلام آمادگی روسیه که تفاهم نامهای امضاء کند و جزئیات آن را نیز در متنی که قرآت کردند اعلام کردند به عنوان یک تولید کننده بزرگ و صادر کننده بزرگ اهمیت دارد.
× سالها اوپک به دنبال برقراری یک مذاکرات منظم با روسیه و دیگر تولیدکنندگان و صادرکنندگان غیر عضو اوپک بود ولی این کشور از آن مسئله استقبال نمیکرد. آیا یک دلیل دیگر این اقدام نگرانی از کاهش قیمت نفت نیست؟
ـ به هرحال نفت بالای 100 دلار مورد توجه تولید کنندگان و صادرکنندگان است. بحثهایی که از سوی معاون نخست وزیر روسیه مطرح شد برای همکاری نزدیک تر با اوپک بود که مطرح کرد.
× چرا عضو اوپک نمی شود؟
- این را باید از آنان سوال کرد. همیشه این بحث بین اعضای اوپک و غیر عضو اوپک بوده است. گذشته را که مرور میکنم این مسئله قابل تشخیص است که، وقتی قیمت ها کاهش می یافت تولیدکنندگان بزرگ غیر اوپک از همکاری برای ثبات بازار و بهبود قیمتها سرباز میزدند. آنها کار خودشان را انجام میدادند و اوپک هم ناچار بود به تنهایی از سهم خودش از تولید و عرضه به بازار بکاهد. این بحث قیمت و تولید بحث طولانی مدتی بوده بین اوپک و غیر اوپک. این فضای جدید نشان میدهد که تولیدکنندگان غیر عضو اوپک به احتمال زیاد علاقمندند که قیمت را تقویت کنند.
برای مثال وزیرنفت مصر هم دعوت شده بود ور در اجلاس شرکت داشت. وی نیز بحث افزایش هزینه های تولید را مطرح کرد که تولید نفت را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. این اظهارات هم یک همراهی با اوپک بود.
ما باید به عنوان یک تولیدکننده بزرگ از همکاری و همراهی دیگر تولید کنندگان بزرگ استقبال کنیم.
× توضیحی در مورد ارقامی که به عنوان حد اقل قیمت مورد نظر اوپک اعلام میشود می فرمایید. برخی منابع از 80 دلار به عنوان قیمت مورد نظر اوپک که به ظاهر از طرف عربستان اعلام شده و 100 دلار که از سوی منابع ایرانی عنوان شده است خبردادهاند؟
- ما هیچ قیمتی به عنوان سقف قیمتی برای اوپک اعلام نکردیم.آنچه که ما اعلام کردیم این بودکه قیمت باید به نحوی باشد که انگیزه سرمایه گذاری ایجاد کند. تلاش بسیاری میشد که قیمت مشخصی از سوی اعضاء اوپک اعلام شود. قیمت 100 دلار کف قیمتی است که با توجه به سرمایه گذاریهای انجام شده نیاز به واکنش دارد تا امنیت تولید تضمین شود.
× آیا با توجه به هزینههای تولید در مناطقی که هزینه بالایی برای استخراج نفت انجام میشود کاهش قیمت نفت به زیر 100 دلار برای این تولید کنندگان که در کشورهای بزرگ مصرف کننده انجام شده قابل قبول است؟
- رقم دقیقی درمورد هزینه تولید در مناطقی که کیفیت و ظرفیت تولید کم است وجود ندارد. اما چیزی که
مصرف کنندگان واقعی و نهایی از مالیاتی که در کشورهای بزرگ مصرف کننده دریافتمی شود زیان می بینند. مالیاتی که درصدی گرفته می شود در زمانی که هربشکه نفت 30 دلار بود دریافت می شد و زمانیکه قیمت به 130 دلار هم رسید همان میزان مالیات دریافت می شد. درآمدهای ناشی از این مالیات در سال 2008 موجود نیست ولی از 2003 تا 2007 چیزی حدود 2هزارو 30 میلیارد تومان از مصرف کنندگان در کشورهای بزرگ مصرف کننده مالیات دریافت کردهاند. این حجم درآمد از درآمد کشورهای تولید کننده بیشتر بوده است.
