سازمان كشورهاي توليد صادركننده نفت اين هفته در مورد تحولات آينده بازار در الجزاير تشكيل جلسه ميدهند.
هنوز مشخص نيست كه اين سازمان اين اجلاس چه تصميمي خواهد گرفت. براي آكاهي از مواضع كشورمان و شرايط بازار با محمد علي خطيبي نماينده ايران در اوپك به برخي سوالات در مورد اجلاس پاسخ داده است.
*******
*غلامحسين نوذري وزيرنفت جمهوري اسلامي ايران از ضرورت كاهش توليد اوپك تا 2 ميليون بشكه سخن گفته است. علاوه براين در اظهارت ديگري قميت واقعي نفت را بيش از 100 دلار دانسته است. آيا اين موضع رسمي ايران است؟
- ايشان در مورد قيمت نظر درستي داشته اند و قيمت واقعي و ارزش نفت به عنوان يك كالا را بيان كردند. اين نظر به يك زمان خاص مربوط نميشود و يك بحث اصولي است كه ارزش واقعي نفت خام بيش از ارزشي است كه در بازار دادو ستد ميشود. در مورد كاهش توليد نيز يك ديگاه كارشناسي براين است كه ميزان عرضه در بازار بالا است و دليل آن افزايش ميزان ذخيره سازي در كشورهاي مصرف كننده 52 روز به 56 روز است. اين افزايش از وجود مازاد عرضه حكايت دارد و بايد توليد كنندگان با كاهش توليد از ادامه افزايش ذخيره سازي جلوگيري كنند. ميزان كاهش بايد بين 8/1 تا 2 ميليون بشكه در بازار كاهش يابد. البته 2 ميليون بشكه كاهشي است كه آثار قويتري بر كاهش ذخيره سازي خواهد داشت. بنابراين موضع وزيرنفت كشورمان از يك پشتوانه كارشناسي قابل قبولي برخوردار است.
*ايران رئيس كميته نظارت بربازار نفت اوپك است. آيا اين نظر كميته نظارت اوپك نيست؟
- خير اين موضع ايران است. كميته نظارت براوپك وظايف وسيعتري دارد كه بررسي بازار و عرضه و تقاضا و توليد كشورهاي عضو وغيرعضو است.اين كميته پس از ارائه گزارش دبيرخانه و دبيركل و ارائه نظرات اعضاي كميته جمعبندي خودرا به اجلاس ارائه مي كند. وزيرنفت كشورمان در اين جلسه موضع رسمي كميته نظارت را ارائه ميكند و نظر كميته هنوز تنظيم و جمعبندي نشده است.
* اين تصور وجود دارد كه اوپك در اجلاس الجزاير بهطور قطع توليد نفت را كاهش خواهد ؟
- هنوز هيچ اظهار نظر رسمي نميتوان كرد. بسياري از اعضاء با كاهش توليد موافقند ولي نظر اوپك با اجماع همه اعضاء به دست ميآيد و اين مسئلهاي است كه پيشبيني تصميم اوپك را دشوار ميكند. برخي اعضاء با وجود موافقت با كاهش توليد خواهان بررسي تاثير كاهش قبلي و تعهد اعضاء به اين كاهش هستند. در اجلاس قاهره نيز به همين دليل تصميم قاطعي اتخاذ نشد كه اين بررسي بايد انجام ميشد و آمارهي لازم در آن زمان آماده نبود.
*اين موضع آيا از اختلاف ميان اعضاء ناشي ميشود ؟
- خير اين تقابل نيست. همه در اين شرايط زيان ميبينند. كسي از قيمتهاي جاري بازار سود نميكند. تاكيد يكي از اعضاء اوپك براي بررسي بازار پس از كاهش قبلي براي رفع مشكلات و موانع در راه تصميم گيري اوپك است تا نقش موثرتري در بازار داشته باشيم. اين به معناي مخالفت با اقدام موثر اوپك نيست. البته تاكنون آمارهاي به دست آمده از تعهد 70 درصدي اعضاء اوپك بهسهميه تعيين شده حكايت دارد و اين با توجه به سوابق قبلي از هماهنگي بسيار بالا ميان اعضاء خبر ميدهد.
* توجه به شرايط اقتصادي جهان اوپك به تنهايي قادر است كه در بازار نفت نقش موثري داشته باشد؟
همواره عوامل متعددي در بازار نقش دارند. امروز كاهش تقاضا عامل اصلي كاهش قيمت است.
اما در شرايطي هم كه قيمتها بالا بود اوپك از عوامل ديگر بويژه دلالان نفت در غرب و بورس بازها رنجميبرد.
اين گروه خريد هاي كاذب انجام ميدهند و به سرعت در حال تغيير موضع هستند و درآن زمان عامل افزايش شديد قيمت بودند و امروز هم با هجوم براي فروش ذخاير باعث كاهش قميت شده اند. نقش مخرب بورس بازاها را در هردو شرايط ما ميبينيم. من اميدوارم كه در كشورهاي مصرف كننده براي اين مشكل يك چارهاي انديشيده شود و فعاليت آنان محدود شود.