پنجشنبه، فروردین ۲۶، ۱۳۸۹

از زلزله با يد ترسيد يا بي عقلي

انتقال پايتخت، انتقال مراكز اداري دولتي و انتقال ساختمان مركزي شركت‌هايي كه فعاليت اصلي آن ها در شهرستان‌ها است تفكيك مركز سياسي و اقتصادي و آخرين پيشنهاد كوچ 5 مليون نفر از تهران و بسياري سخنان ديگر طرح‌هايي است كه گاه و بي گاه از سوي مسئولان دولتي براي حل مشكلات تهران كه سرآمد همه آن‌ها زلزله است بيان مي‌شود.
تهران در منطقه‌اي زلزله خيز قرار دارد. براساس نقشه زلزله‌اي كه براي كشور تهيه شده و به نظر مي رسد همه مسئولان كشور آن را ديده باشند بجز خط باريك شمال كشور در حاشيه درياي مازندران و بخشي از كوير هيچ نقطه اي در كشور از زلزله نمي تواند بگريزد. بنابراين اگر در كشور قصد زندگي داريم بايد تمركز جمعيتي كشور در شمال كشور متمركز شود كه يكي از طرح‌هايي كه شايد40 سال قدمت دارد و هنوز خاتمه نيافته يعني بزرگراه تهران شمال با اين هدف ا ابتدا طراحي شده بود كه متاسفانه هيچ حركي در آن مشاهده نمي شود.
اما يك موضوع اين است كه در جهان امروز انسان اسير طبيعت نيست طبيعيت اسير انسان است. كشورهايي مانند ژاپن كه جزيره‌اي كوچك است و هر ثانيه چندين زلزله را تجربه مي‌كند با منطقي كه از سوي رياست جمهوري كشورمان براي حل معضل زلزله بيان شده بايد به كشور ديگري كوچك كنند. به طور اصولي دوره فاجعه‌هاي انساني طبيعي كه يك تمدن را از ميان بردارد گذشته چراكه انسان به علم و عقل مسلح است.
در مورد تهران شايد مهمترين گزارش در مورد زلزله در حدود 20 سال پيش تهيه شده و دو موسسه مهم در كشور براي بررسي كارشناسي اين موضوع ايجاد شده است. در گزارش 20 سال پيش تاكيد شده بود كه يك زلزله حدود 7 ريشتري در تهران حدود 3 ميليون كشته در پي دارد و علت آن سست بودن منازل در مناطقي خاص در تهران به دليل رعايت نشدن ايمني در ساخت و ساز است. كوچه‌هاي باريك ساختمان‌هاي نااستوار عامل اين كشتار خواهد بود. از آن زمان طرح‌هاي زيادي براي نوسازي بافت هاي فرسوده در تهران اجرا شده كه هيچ يك بخوبي و با مديريت قوي پيگيري نشده و اگر شده به دلايلي مانند نوسازي نواب نيمه كاره مانده است.
چرا يك برنامه جامع براي حل اين معضل ارائه نمي شود تا به يك فاجعه منجر نشود. اين سوالي است كه بايد به آن پاسخ داده شود. همانگونه كه گفته شد هيچ نقطه اي در كشور از زلزله مصون نيست. بودجه‌هاي كلاني براي تربيت نيروي انساني كارشناس زلزله و تجهيز آزمايشگاه‌هاي تخصصي در كشور انجام شده است. گزارش‌هاي كارشناسي متعددي با همكاري متخصصان بين‌المللي تهيه شده است. اين گزارش‌ها چه مي‌گويند آيا به‌واقع بايد 5 ميليون نفر از تهران بوند؟ اگر ما نمي توانيم 5 ميليون نفر را در تهران مديريت كنيم چرا از 120 ميليون نفر جمعيت سخن مي‌گوييم و سياست‌هايي را اعلام مي‌كنيم كه به افزايش جمعيت نظر دارند. به واقع بايد از چه چيز ترسيد از زلزله يا از بي عقلي.